به گزارش کاپیتان‌پرس، بر اساس گزارش وضعیت صندوق‌های سرمایه‌گذاری منتشرشده از سوی کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران، مجموع دارایی تحت مدیریت صندوق‌ها از هزار و ۹۸۶.۶ همت در مهر ۱۴۰۴ به چهار هزار و ۱۳۱.۹ همت در پایان شهریور ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
این آمار از رشد بیش از دوبرابری دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری در بازه زمانی مورد بررسی حکایت دارد؛ رشدی که در انواع مختلف صندوق‌ها مشاهده می‌شود، اما سهم و سرعت افزایش دارایی در هر گروه متفاوت بوده است.
صندوق‌های درآمد ثابت؛ بازیگر اصلی بازار سرمایه‌گذاری غیرمستقیم
بررسی ترکیب دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری نشان می‌دهد صندوق‌های با درآمد ثابت با در اختیار داشتن هزار و ۹۳۳.۸ همت دارایی، معادل ۴۶.۸ درصد از کل دارایی تحت مدیریت صندوق‌ها، در جایگاه نخست قرار گرفته‌اند.
پس از این گروه، صندوق‌های کالایی با هزار و ۹ همت دارایی و سهم ۲۴.۴ درصدی، دومین گروه بزرگ بازار محسوب می‌شوند.
صندوق‌های اختصاصی بازارگردانی نیز با ۶۲۰ همت دارایی، سهمی ۱۵ درصدی از کل بازار دارند.
در مقابل، صندوق‌های سهامی با ۱۷۵ همت و سهم ۴.۲ درصدی، صندوق‌های بخشی با ۱۶۶ همت و سهم چهار درصدی و صندوق‌های اهرمی با ۱۵۱ همت و سهم ۳.۶ درصدی، در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
سایر صندوق‌های سرمایه‌گذاری نیز در مجموع ۱۹ همت دارایی و سهمی حدود دو درصدی از بازار را به خود اختصاص داده‌اند.
این ترکیب نشان می‌دهد بخش عمده منابع تحت مدیریت صندوق‌ها در ابزارهای درآمد ثابت، کالایی و بازارگردانی متمرکز شده و سهم صندوق‌های سهامی مستقیم از کل دارایی‌ها همچنان محدود است.
رشد ۱۵۲ درصدی دارایی صندوق‌های سهامی
بررسی تغییرات دارایی صندوق‌ها از مهر ۱۴۰۴ تا پایان شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صندوق‌های سهامی با رشد ۱۵۲ درصدی، یکی از بالاترین نرخ‌های افزایش دارایی را در میان انواع صندوق‌ها ثبت کرده‌اند.
در همین دوره، دارایی صندوق‌های کالایی ۱۴۳ درصد و صندوق‌های اختصاصی بازارگردانی ۱۳۰ درصد افزایش یافته است.
صندوق‌های بخشی نیز رشد ۱۳۴ درصدی و صندوق‌های اهرمی افزایش ۱۴۳ درصدی دارایی را تجربه کرده‌اند.
با وجود این رشدها، صندوق‌های درآمد ثابت با افزایش ۸۱ درصدی دارایی همچنان بزرگ‌ترین گروه صندوق‌های سرمایه‌گذاری باقی مانده‌اند.
همچنین بر اساس آمار منتشرشده، دارایی صندوق‌های تضمین اصل سرمایه ۱۱۷ درصد، صندوق‌های بازنشستگی تکمیلی ۲۱۷ درصد، صندوق‌های شاخصی ۱۶۰ درصد، صندوق در صندوق‌ها ۲۲۵ درصد و صندوق‌های مختلط ۱۳۴ درصد رشد داشته است.
این ارقام نشان می‌دهد افزایش دارایی صندوق‌ها تنها به گروه‌های بزرگ بازار محدود نبوده و صندوق‌های کوچک‌تر نیز رشد قابل توجهی را ثبت کرده‌اند.
بیش از نیمی از دارایی صندوق‌ها در اختیار سبدگردان‌هاست
بخش دیگری از گزارش کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران به سهم شرکت‌های مختلف از مدیریت دارایی صندوق‌ها اختصاص دارد.
بر اساس این آمار، شرکت‌های سبدگردان با مدیریت دو هزار و ۷۱.۸ همت دارایی، سهم ۵۰.۱ درصدی از کل دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری را در اختیار دارند.
پس از سبدگردان‌ها، شرکت‌های تأمین سرمایه با مدیریت هزار و ۲۸۹.۴ همت دارایی و سهم ۳۱.۲ درصدی در جایگاه دوم قرار گرفته‌اند.
شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری نیز با مدیریت ۳۸۰.۷ همت، سهم ۹.۲ درصدی و شرکت‌های کارگزاری با مدیریت ۲۰۶.۸ همت، سهم پنج درصدی از این بازار دارند.
مقایسه عملکرد گروه‌های مدیریتی نشان می‌دهد دارایی تحت مدیریت شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری با رشد ۱۵۰ درصدی، بیشترین نرخ افزایش را در میان این چهار گروه ثبت کرده است.
در همین مدت، دارایی تحت مدیریت سبدگردان‌ها ۱۳۰ درصد، شرکت‌های تأمین سرمایه ۷۳ درصد و کارگزاری‌ها ۲۷ درصد افزایش یافته است.
بزرگ‌ترین مدیران صندوق‌های سرمایه‌گذاری کدام‌اند؟
بررسی رتبه‌بندی شرکت‌های مدیریت‌کننده صندوق‌ها نشان می‌دهد سبدگردان مفید با مدیریت ۶۶۶.۶ همت دارایی در ۲۲ صندوق سرمایه‌گذاری، بزرگ‌ترین مدیر صندوق‌ها در بازار سرمایه ایران است.
پس از آن، تأمین سرمایه لوتوس پارسیان با مدیریت ۳۱۶.۹ همت دارایی در ۱۱ صندوق در جایگاه دوم قرار دارد.
سبدگردان کاریزما با ۱۹۳.۸ همت دارایی و ۲۰ صندوق، سبدگردان آگاه با ۱۶۱.۶ همت و ۱۵ صندوق و تأمین سرمایه کاردان با ۱۵۶.۳ همت دارایی در هشت صندوق، دیگر شرکت‌های بزرگ این حوزه هستند.
همچنین تأمین سرمایه تمدن با ۱۴۸ همت، تأمین سرمایه بانک ملت با ۱۲۶.۳ همت، سبدگردان توسعه فیروزه با ۱۲۶.۲ همت، تأمین سرمایه نوین با ۱۰۷.۱ همت و سبدگردان اقتصاد بیدار با ۹۴.۴ همت در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
مجموع دارایی تحت مدیریت این ۱۰ شرکت به حدود ٢٠٩٧ همت می‌رسد که معادل بیش از ۵۰ درصد کل دارایی صندوق‌های سرمایه‌گذاری کشور است.
این آمار از تمرکز قابل توجه منابع صندوق‌ها در اختیار تعداد محدودی از نهادهای مالی حکایت دارد.
رقابت در بازار مدیریت دارایی؛ مفید در صدر سبدگردان‌ها
بررسی سهم شرکت‌ها در هر یک از گروه‌های مدیریتی نیز نشان می‌دهد سبدگردان مفید با سهم ۳۴.۸ درصدی، بیشترین دارایی تحت مدیریت را در میان شرکت‌های سبدگردان در اختیار دارد.
پس از آن، سبدگردان کاریزما با سهم ۱۰.۱ درصدی، سبدگردان آگاه با ۸.۴ درصد، توسعه فیروزه با ۶.۶ درصد و اقتصاد بیدار با ۴.۹ درصد قرار گرفته‌اند.
در گروه شرکت‌های تأمین سرمایه، لوتوس پارسیان با سهم ۲۷.۷ درصدی در صدر قرار دارد و پس از آن تأمین سرمایه کاردان با ۱۳.۷ درصد، تمدن با ۱۲.۹ درصد، بانک ملت با ۱۱ درصد و نوین با ۹.۴ درصد قرار گرفته‌اند.
در گروه مشاوران سرمایه‌گذاری نیز شرکت‌های ستارگان پارس‌آگاه و پرتو آفتاب کیان به‌ترتیب با سهم ۲۷.۴ و ۲۷.۱ درصدی، بیشترین سهم از دارایی تحت مدیریت این گروه را به خود اختصاص داده‌اند.
رشد صندوق‌ها چه تصویری از بازار تأمین مالی ارائه می‌دهد؟
افزایش ۱۰۸ درصدی دارایی تحت مدیریت صندوق‌های سرمایه‌گذاری طی دوره مورد بررسی، از گسترش مقیاس فعالیت نهادهای مدیریت دارایی در بازار سرمایه ایران حکایت دارد؛ با این حال، ترکیب این رشد برای ارزیابی نقش صندوق‌ها در تأمین مالی اقتصاد اهمیت بیشتری دارد.
در شرایطی که صندوق‌های درآمد ثابت و کالایی در مجموع بیش از ۷۱ درصد دارایی صندوق‌ها را در اختیار دارند، سهم صندوق‌های سهامی و سایر ابزارهای مرتبط با سرمایه‌گذاری در سهام به‌مراتب محدودتر است.
این تفاوت نشان می‌دهد رشد ارزش دارایی صندوق‌ها لزوماً به معنای افزایش متناسب منابع در دسترس بنگاه‌های تولیدی نیست؛ زیرا نوع دارایی‌های موجود در پرتفوی صندوق‌ها و نحوه تخصیص منابع، نقش تعیین‌کننده‌ای در میزان اثرگذاری آنها بر تأمین مالی فعالیت‌های اقتصادی دارد.
از سوی دیگر، تمرکز بیش از نیمی از دارایی صندوق‌ها در اختیار ۱۰ شرکت مدیریت‌کننده، اهمیت رقابت، شفافیت عملکرد و کیفیت مدیریت منابع در صنعت مدیریت دارایی را برجسته می‌کند.
نکته مهم دیگر آن است که افزایش دارایی تحت مدیریت صندوق‌ها را نباید معادل ورود همین میزان پول جدید دانست؛ بخشی از رشد ارزش دارایی‌ها می‌تواند ناشی از افزایش قیمت اوراق بهادار، طلا و سایر دارایی‌های موجود در سبد صندوق‌ها باشد؛ بنابراین، برای ارزیابی دقیق جریان ورود سرمایه، بررسی خالص صدور و ابطال واحدهای سرمایه‌گذاری نیز ضروری است.
در مجموع، آمار شهریور ۱۴۰۵ نشان می‌دهد صنعت صندوق‌های سرمایه‌گذاری از نظر ارزش دارایی و تنوع ابزارها گسترش یافته است، اما سنجش نقش واقعی این صنعت در تأمین مالی تولید، نیازمند بررسی ترکیب سرمایه‌گذاری‌ها، میزان منابع هدایت‌شده به بازار اولیه و سهم ابزارهای تأمین مالی بنگاه‌هاست.
انتهای پیام