به گزارش کاپیتان‌پرس، براساس جدیدترین آمار ارائه شده توسط بانک مرکزی، عملکرد ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در نیمه نخست سال جاری افزایش قابل‌توجهی داشته است.
طبق آمار، مجموع تأمین مالی انجام‌شده از طریق این ابزارها از ۲۵.۴ همت در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۴ به ۳۰۳ همت در مدت مشابه سال ۱۴۰۵ رسیده که بیانگر گسترش استفاده از روش‌های تأمین مالی زنجیره‌ای در شبکه بانکی کشور است.
تأمین مالی زنجیره تولید با هدف تسهیل دسترسی بنگاه‌ها به سرمایه در گردش، کاهش نیاز به دریافت مستقیم تسهیلات بانکی و ایجاد پیوند میان جریان اعتبار و مبادلات واقعی اقتصادی دنبال می‌شود. آمارهای جدید بانک مرکزی نشان می‌دهد استفاده از ابزارهایی مانند اوراق گام، برات الکترونیکی و کارت رفاهی متصل به اوراق گام در نیمه نخست امسال افزایش یافته است.
رشد ۳۷۹ درصدی تأمین مالی از طریق اوراق گام
بر اساس گزارش بانک مرکزی، ارزش تأمین مالی از طریق اوراق گواهی اعتبار مولد (گام) در شش‌ماهه نخست سال جاری به ۵۹.۶ همت رسیده که نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۳۷۹ درصد افزایش داشته است.
اوراق گام از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید است که امکان تأمین اعتبار بنگاه‌های اقتصادی را در فرآیند خرید مواد اولیه و مبادلات میان حلقه‌های تولید فراهم می‌کند. توسعه استفاده از این ابزار می‌تواند به کاهش فشار تقاضای نقدینگی بر شبکه بانکی و تسهیل تأمین سرمایه در گردش واحدهای تولیدی کمک کند.
بانک مرکزی همچنین در سال‌های اخیر دامنه کاربرد اوراق گام را به فرآیند تأمین و فروش ارز مورد نیاز برخی واردکنندگان گسترش داده است.
در بخش دارو و تجهیزات پزشکی، ارزش اوراق گام پذیرفته‌شده از ابتدای اجرای طرح تا پایان سال ۱۴۰۴ معادل ۵۹.۲ هزار میلیارد ریال بوده است. پس از تمدید اجرای بخشنامه از ۱۴ مرداد ۱۴۰۵ نیز تا پایان شهریورماه، ۲.۶ هزار میلیارد ریال اوراق جدید در این بخش پذیرفته شده است.
در حوزه واردات نهاده‌های دامی نیز از هفتم آبان ۱۴۰۴ تا ۱۸ تیر ۱۴۰۵، حدود ۱۴.۱ هزار میلیارد ریال تأمین و فروش ارز از طریق پذیرش اوراق گام انجام شده است.
همچنین پس از ابلاغ ضوابط تأمین ارز در قبال پذیرش اوراق گام ویژه در بستر مرکز مبادله ارز و طلای ایران در چهارم شهریور ۱۴۰۵، ارزش تأمین ارز از این مسیر به ۷۵.۹ هزار میلیارد ریال رسیده است.
جهش ۱۶۷۲ درصدی برات الکترونیکی زنجیره تولید
بیشترین نرخ رشد در میان ابزارهای اعلام‌شده به برات الکترونیکی زنجیره تولید اختصاص داشته است.
بر اساس آمار بانک مرکزی، ارزش برات‌های الکترونیکی صادرشده در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۲ هزار و ۲۵۱.۵ هزار میلیارد ریال، معادل ۲۲۵.۱۵ همت رسیده است. این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۱۲۷ هزار میلیارد ریال بود که از رشد ۱۶۷۲.۸ درصدی حکایت دارد.
افزایش تعداد بانک‌های فعال و گسترش صنایع استفاده‌کننده از برات الکترونیکی، از مهم‌ترین عوامل رشد عملکرد این ابزار عنوان شده است.
برات الکترونیکی با فراهم‌کردن امکان انتقال مطالبات و تعهدات مالی میان فعالان زنجیره تولید، ظرفیت تأمین اعتبار بدون پرداخت مستقیم وجه نقد در هر مرحله از مبادله را ایجاد می‌کند.
مطابق گزارش بانک مرکزی، تا پایان شهریورماه سال جاری، ۳۷۴ فقره برات الکترونیکی به ارزش مجموعاً ۲۰۱.۱ هزار میلیارد ریال منتقل شده و ارزش برات‌های تنزیل‌شده نیز به ۱۲.۵ هزار میلیارد ریال رسیده است.
افزایش تأمین مالی اعتباری خانوار با کارت رفاهی
یکی دیگر از بخش‌های گزارش بانک مرکزی به عملکرد کارت رفاهی متصل به اوراق گام اختصاص دارد؛ ابزاری که با هدف توسعه خرید اعتباری خانوار و حمایت از تقاضای کالا طراحی شده است.
ارزش خرید اعتباری انجام‌شده از طریق کارت رفاهی در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ به ۱۴۸.۷ هزار میلیارد ریال، معادل ۱۴.۸۷ همت رسیده است. این در حالی است که عملکرد این ابزار در مدت مشابه سال گذشته تنها ۲.۵ هزار میلیارد ریال بوده است.
بر این اساس، ارزش تأمین مالی اعتباری خانوار از این مسیر نزدیک به ۵۹.۵ برابر شده است.
همچنین در نیمه نخست امسال، بانک‌های رفاه کارگران، ملت، تجارت و شهر در مجموع حدود ۱۲۰.۲ هزار میلیارد ریال اوراق گام به نفع پذیرندگان طرف قرارداد صادر کرده‌اند.
اتصال اعتبار خرید خانوار به اوراق گام، امکان پیوند میان تقاضای مصرف‌کننده و تأمین مالی بنگاه‌های عرضه‌کننده کالا را فراهم می‌کند و از این منظر، بخشی از سازوکار تأمین مالی زنجیره تولید به شمار می‌رود.
پذیرش ۳.۵۴ همت مطالبات قراردادی در شبکه بانکی
در بخش دیگری از گزارش، عملکرد ابزار تأمین مالی مبتنی بر مطالبات قراردادی یا فاکتورینگ تشریح شده است.
فکتورینگ سازوکاری است که به تأمین‌کنندگان و پیمانکاران اجازه می‌دهد مطالبات خود از کارفرمایان را به نهادهای مالی واگذار کنند و از این طریق، پیش از سررسید مطالبات به منابع مالی دسترسی داشته باشند.
ضوابط پذیرش مطالبات قراردادی در چارچوب ماده ۸ قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی تهیه و به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵، بانک‌های ملت، رفاه کارگران و توسعه تعاون در مجموع ۳۵.۴ هزار میلیارد ریال، معادل ۳.۵۴ همت، مطالبات قراردادی را به‌صورت غیربرخط پذیرفته‌اند.
تغییر ترکیب ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید
بررسی عملکرد نیمه نخست سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد برات الکترونیکی با ارزش صدور ۲۲۵.۱۵ همت، بیشترین رقم گزارش‌شده را در میان ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید به خود اختصاص داده است. پس از آن، اوراق گام با ۵۹.۶ همت قرار دارد.
رشد قابل‌توجه برات الکترونیکی در کنار افزایش استفاده از اوراق گام و توسعه کارت رفاهی، نشان‌دهنده گسترش کاربرد ابزارهای اعتباری در بخش‌های مختلف اقتصاد است.
با این حال، رشد ارزش اسمی این ابزارها به‌تنهایی برای ارزیابی میزان کاهش وابستگی بنگاه‌ها به تسهیلات بانکی کافی نیست. سنجش آثار واقعی توسعه تأمین مالی زنجیره‌ای، نیازمند بررسی میزان گردش اعتبار، حجم معاملات تأمین‌شده و سهم این ابزارها در تأمین سرمایه در گردش بنگاه‌های اقتصادی است.
آمارهای بانک مرکزی در مجموع از افزایش قابل‌توجه استفاده از ابزارهای تأمین مالی زنجیره تولید در نیمه نخست سال جاری حکایت دارد؛ روندی که تداوم و اثربخشی آن به گسترش پذیرش این ابزارها در میان بنگاه‌ها، افزایش مشارکت بانک‌ها و تسهیل فرآیند انتقال و نقدشوندگی مطالبات وابسته خواهد بود.
انتهای پیام